Ukrayna ekonomisi IMF dilimi olmadan krize ne kadar daha dayanabilir?

Uluslararası Para Fonu, Ukrayna stand-by programı kapsamındaki bir sonraki dilimin tarihini ve IMF misyonunun Ukrayna’yı ne zaman ziyaret edeceğini belirlemekte zorlanıyor.

IMF Ukrayna

Ancak para almak için en önemli kriterlerden birinin yolsuzlukla mücadele için etkili bir sistemin oluşturulması olduğunu hemen hatırlattılar. Büyük olasılıkla önümüzdeki yılın başından önce, Ukrayna bir IMF dilimi almayacak ve sonrasında yalnızca belirli koşullar altında alabilecek.

Buna karşılık, Eylül ayı başlarında Ukrayna Merkez Bankası, misyonun yaklaşan ziyaretine ve 2020’nin sonuna kadar para alacağına duyduğu güveni dile getirdi.

Ukrayna’nın yaklaşık 2.1 milyar dolar tutarındaki kredinin ilk dilimini bu yıl Haziran ayında aldığını hatırlayalım. Kalan 4 dilim daha var. Başlangıçta bunların Haziran sonunda, Eylül ve Aralık ayları ile Haziran 2021’de tahsis edilmesi planlanmıştı.

IMF sözcüsü Jerry Rice’a göre, Ukrayna’nın devam eden finansmanının ön koşulları, NABU’nun, Yolsuzlukla Mücadele Savcılığının ve Yüksek Yolsuzlukla Mücadele Mahkemesi’nin (VASU) bağımsızlığını ve bütünlüğünü korumaktır.

Görünüşe göre, uluslararası alacaklılar, Ukrayna’daki yolsuzlukla mücadele reformlarının ilerlemesinden henüz tam olarak memnun değiller ve stand-by programını revize etmek için bir ziyaret yapmak için acele etmiyorlar.

Para olmadan Ukrayna ne kadar dayanabilir?

2020’nin sonuna kadar Ukrayna artık dış borçlar için önemli ödemeleri bulunmuyor, bu nedenle IMF’nin kararındaki gecikme temerrüt tehdidi oluşturmuyor.

Ukrayna Bağımsız Bankalar Birliği Direktörü Elena Korobkova “Şu anda Ukrayna, 2020 yılında neredeyse tüm dış borç ödemelerini yerine getirdi, bu nedenle dış borcun yeniden finansmanına acil ihtiyaç yok. Özellikle 11 Eylül’de IMF’ye 0.4 milyar dolar tutarında planlı bir ödeme yapıldı” dedi.

Bununla birlikte, finanse edilmesi gereken yıl sonuna kadar beklenen bütçe açığının büyük bir açığı var.

Ekonomik Strateji Merkezi’nin yönetici müdürü Gleb Vişlinskiy, “IMF ve diğer resmi alacaklılardan para olmadan, bu sadece yerine Ukrayna Merkez Bankası reeskont oranını birkaç kat aşacak oranlarda devlet tahvilleri koymakla mümkündür.” dedi.

Yine de senaryolar daha gerçekçi görünmektedir, önümüzdeki aylarda IMF’ye olan yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve yıl sonuna kadar para alınması veya kalan aylarda özellikle Aralık ayında korunmasız bütçe kalemlerinin (sermaye inşası dahil) yerine getirilmemesi ve bütçe açığının büyük ölçüde GSYİH’ye oranının % 7.5’in altına düşürülmesi gerekmektedir.

Concorde Capital analitik bölüm başkanı Oleksandr Parasçiy, “Ukrayna’nın dış finansmanı çekme yeteneği büyük ölçüde IMF ile işbirliğine bağlıdır. Ekonomik kriz şiddetlenmezse, bahara kadar dış finansman olmadan dayanabilirsiniz.” dedi.

Uzmanlar, şu ana kadar dilimler kritik değil, ancak her şeyin çok hızlı değişebileceğini söylüyor.

Sadece iç kaynaklardan finanse edilmesi son derece zor olan 2020-2021 için yüksek bir bütçe açığı planlanıyor. IMF ile ilişkilerde bir duraklama, dış borçlanma piyasasına erişimi keskin bir şekilde sınırlıyor.

Olena Korobkova, “Bu nedenle, Ukrayna’nın IMF ve diğer uluslararası finans kuruluşlarından planlanan fonları zamanında çekmesi son derece önemlidir.” dedi.

Gecikme Ukrayna grivnasını nasıl etkileyecek?

Yetkililer bütçe açığı için emisyon finansmanı yapmazlarsa, döviz kuru ve fiyatlar üzerindeki olumsuz etkinin sınırlı olacağını belirtiyorlar. Ukrayna grivnası yerleşik olmayanlar için artık çekici olmayacak ve devlet tahvilleri ve diğer grivnası varlıklarda bulunan paralar çekilecek.

Vatandaşlar ve işletmeler, özellikle mevduat oranları önemli ölçüde düştüğü için, gerçekten ihtiyaç duymadan para çekmemeye çalışacaklar.

Gleb Vişlinskiy, “Bütçe kesintileri ve açıkları ile ilgili daha gerçekçi bir senaryo, ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebilir ve ülkeyi krize yatırım için bir fon kaynağından yoksun bırakabilir.” diyor.

Bir sonraki dilim için tahminler neler?

Ukraynalı yetkililer için teknik olarak en zor görev, NABU başkanını atama sorununu çözecek bir yasa çıkarmaktır. Yolsuzlukla Mücade Başkanlığı için durum da gecikebilir.

Uzmanlar, siyasi irade göz önüne alındığında, bu girişimlerin uluslararası alacaklılara “ciddi niyetlerini” göstermek için oldukça hızlı bir şekilde hayata geçirilebileceğini söylüyorlar.

Gleb Vişlinskiy “İstenen, her iki konuda da IMF’ye önümüzdeki haftalarda önemli ilerlemeler olduğunu göstermek, Ekim ayı başlarında IMF misyonu ile yapılacak çalışma ile Kasım ayının ilk yarısında bir dilime ulaşmak mümkün olabilir.” dedi.

Aynı zamanda, politikacıların yolsuzlukla mücadele kurumlarını kontrol etme arzusu o kadar güçlü ki, onları bu konularda gerçekten bağımsız kararlar almaya zorlayan sadece bir mali kriz tehdidi bulunmaktadır.

Uzmanlara göre Ukrayna, Ukrayna Merkez Bankası’nın istediği gibi bir sonraki dilimi Aralık ayında almaya devam edebilir. Ancak daha gerçekçi bir tahmin hala gelecek yılın başlangıcını gösteriyor.

Alexander Parasçiy yaptığı konuşmada. “Dilimin önümüzdeki yıl için devlet bütçesinin onaylanmasından sonra, yani Aralık’tan önce olmayacağı zaten açıktır. Bütçenin onaylanmasından önce, yetkililerimiz IMF’nin yolsuzlukla mücadele kurumlarının bağımsızlığına ilişkin sorularını ortadan kaldırabilirse, Aralık ayında bir dilim bekleyebiliriz, ancak Ocak – Şubat aylarında daha büyük bir olasılıkla bu olur.” dedi.

Kaynak: ubr.ua

Kadir Çurku

Ekonomist. Türkiye’de Buz hokeyi, Artistik Buz Pateni Tarihi ve fotoğraf ile ilgilenmekte. Sitenin yönetimi yanında sitede editörlük yapmaktadır. 29 yıldır Kiev'de yaşamaktadır. İletişim: [email protected]

Önceki yazıyı okuyun:
Ayçiçek Yağı
Ukrayna’da ayçiçek yağı fiyatları rekor kırıyor

10 Eylül'de Ukrayna'da ayçekirdeği ürün fiyatları yaz sonunda düşerken, FOB bazında ortalama ayçiçek yağı talep fiyatları son 7 yılın en...

Kapat